Rzym (Włochy) – konserwacja obrazu Jana Styki i obrazu św. Kingi w kościele św. Stanisława Biskupa i Męczennika
Instytut Polonika podjął się w 2026 konserwacji obrazu Jana Styki (1858–1925) znajdującego się w auli przy kościele św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Rzymie. Świątynia wraz z dawnym hospicjum od XVI wieku jest ważnym miejscem polskiej obecności w Rzymie.
W najnowszej monografii świątyni Kościół polski w Rzymie. Tożsamość i reprezentacja w perspektywie sztuki (Kraków 2021) obraz został określony przez Józefa Skrabskiego tytułem „Jezus jako Dobry Samarytanin”. Autor określił datę powstania na 1912 roku i proweniencje. Dzieło zostało podarowane do kościoła polskiego przez prałata Antoniego Korybuta-Daszkiewicza - rektora kościoła Matki Boskiej Częstochowskiej w San Remo.
Należy dodać, że obraz z kościoła polskiego jest jedna z trzech autorskich kopii. Druga jest własnością Sióstr Zmartwychwstanek w Rzymie, a trzecia znajdującą się do niedawna na Capri, w 2024 w wyniku aukcji POLSWISS ART jako obraz pt „Quo Vadis Domine?” (aukcja z 19 marca 2024) sprzedana została prywatnemu kolekcjonerowi. Według prof. Jerzego Miziołka obraz ten stanowi jedną z kompozycji należących do cyklu piętnastu wielkoformatowych obrazów olejnych Jana Styki inspirowanych powieścią Henryka Sienkiewicza Quo vadis.
Obraz „Quo vadis, Domine?” przedstawia scenę spotkania św. Piotra z Chrystusem na drodze apijskiej do Rzymu. Według opowieści przywołanej w powieści Sienkiewicza Piotr, uciekając z Rzymu podczas prześladowań chrześcijan, spotyka Chrystusa zmierzającego w przeciwnym kierunku. Zadaje Mu pytanie „Quo vadis, Domine?” – „Dokąd idziesz, Panie?”. W ujęciu Jana Styki Chrystus ukazany jest jako świetlista postać niosąca krzyż i zmierzająca ku Rzymowi, natomiast św. Piotr w momencie, kiedy pada przed nim na twarz. Objawienie skłania apostoła do zawrócenia do miasta i przyjęcia męczeńskiej śmierci.
Obraz św. Kingi jest przechowywany w zakrystii kościoła św. Stanisława. Dzieło powstało prawdopodobnie między końcem XVIII a początkiem XIX w. i ma wymiary 1,80 × 2,50 m. Zachowała się drewniana, złocona rama.
Obraz przedstawia błogosławioną Kingę w habicie klaryski. Święta ukazana została w momencie dokonywania cudu – prawą ręką opuszcza laskę do strumienia, którego nurt zmienia kierunek, natomiast w uniesionej lewej dłoni trzyma krzyż. Według tradycji Kinga, będąca wówczas ksienią klasztoru klarysek w Starym Sączu, miała w ten sposób skierować górski potok ku zabudowaniom klasztornym, zapewniając siostrom dostęp do wody pitnej.
Za Kingą przedstawiono klęczącą zakonnicę, która ze złożonymi do modlitwy rękami zwraca wzrok ku trzymanemu przez ksienię krzyżowi. Scena rozgrywa się na tle architektury klasztornej i zamku w Starym Sączu.
Według J. Skrabskiego autorem obrazu mógłby być Antonii Czechowicz.
Obrazy stanowi część historycznego wyposażenia kościoła św. Stanisława i są związane z polską tradycją artystyczną. Ze względu na stan zachowania wymagają przeprowadzenia prac konserwatorskich, których celem będzie zahamowanie procesów niszczących oraz przywrócenie dziełom właściwych walorów estetycznych i ekspozycyjnych.
Realizacja : Susanna Sarmati Conservazione e Restauro
